Η Χίος μυρίζει μαστίχα στο Πυργί, στα Μεστά, στην Καλλιμασιά και στα υπόλοιπα περήφανα και πανέμορφα Μαστιχοχώρια. Το τελευταίο τριήμερο του Αυγούστου, ο Κάμπος της Χίου μυρίζει μανταρίνια και μπαίνοντας στο Castelli, την ιστορική γενουάτικη έπαυλη του 15ου αιώνα στον Κάμπο, που αποκατέστησε με πολύ σεβασμό το ζεύγος Νίκου και Νινέττας Βαφειά, καταλαβαίνεις γιατί. Βλέπεις τα ξακουστά μανταρινοπερίβολα της φημισμένης περιοχής. Στο πετρόκτιστο Castelli φιλοξενήθηκαν πολλές βραδιές του 5ου The Chios Festival από τις 24 Αυγούστου έως τις 4 Σεπτεμβρίου. Και αυτό το φεστιβάλ ήταν ο λόγος που επισκέφθηκα για πρώτη φορά το εντυπωσιακό νησί.
Πόσο σημαντικό είναι το The Chios Festival για το νησί;
Το The Chios Festival θέλει το Βόρειο Αιγαίο να πρωταγωνιστεί στον σύγχρονο πολιτιστικό χάρτη, προβάλλοντας την ιστορική μνήμη, τη γνώση, την καινοτομία, την καλλιτεχνική δημιουργία και την οικουμενική διάσταση του ελληνισμού. Άνθρωποι των γραμμάτων, της τέχνης, της ιστορίας και της επιστήμης ταξίδεψαν στο νησί. Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κωνσταντίνος Μουτζούρης, μαζί με τη σύζυγό του Δήμητρα, επικεφαλής της οργανωτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Χίου, υποδέχθηκαν τους προσκεκλημένους της διοργάνωσης.
Την παρουσίαση των εκδηλώσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ ανέλαβαν ο Γιώργος Κουβαράς, η Αντριάνα Παρασκευοπούλου, η Κατερίνα Γκαγκάκη και η Καλλιρόη Μυριαγκού.
Η συνάντηση της τοπικής κοινωνίας με τη διεθνή ελίτ των γραμμάτων και των τεχνών αφήνει μια πλούσια πνευματική παρακαταθήκη
Η διακεκριμένη ιστορικός Μαρία Ευθυμίου καθήλωσε το κοινό με τις αναλύσεις της για τη συλλογική μνήμη, ενώ ο διεθνούς φήμης ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής (ο οποίος κατάγεται από τη Χίο) ανέπτυξε τη σχέση της αρχαίας Χίου με το σύμπαν. Κάθε χρόνο, το πρόγραμμα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον δημόσιο λόγο, μετατρέποντας ιστορικά τοπόσημα του νησιού (από τα Λημνιά της Βολισσού ως τον επιβλητικό Ανάβατο) σε σημεία συνάντησης για την τέχνη, την επιστήμη και τον κοινωνικό διάλογο.
Ο Παύλος Γερουλάνος μίλησε στο 5ο επετειακό The Chios Festival, εστιάζοντας στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και στον κεντρικό ρόλο του ανθρώπου. Στο βήμα ανέβηκαν επίσης ο πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Ιατρικής, Olle Kämpe, και η καθηγήτρια του Harvard, Αλεξάνδρα Τουρούτογλου, ανοίγοντας παράθυρο στον παγκόσμιο επιστημονικό διάλογο.
Η Καλλιόπη Λημναίου-Παπακώστα, διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου-Ιδρύματος Αλεξανδρινού Πολιτισμού, που σκάβει στην Αλεξάνδρεια από το 1998, μίλησε για τις ανασκαφές που πραγματοποιεί, τα μέχρι στιγμής ευρήματα και το ντοκιμαντέρ του Netflix, Μέγας Αλέξανδρος: Η Γέννηση ενός Θεού (Alexander: The Making of a God).
Το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων ενός από τους πιο επιδραστικούς πολιτιστικούς θεσμούς της νησιωτικής Ελλάδας (περιλαμβάνει θεατρικές παραστάσεις, εικαστικές εκθέσεις και προβολές ιστορικών ντοκιμαντέρ, μεταξύ πολλών άλλων) αναπτύσσεται σε εμβληματικά τοπόσημα του νησιού. Δεν θα ξεχάσω τα θυρανοίξια του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου, παρουσία του ιστορικού Peter Sarris, Καθηγητή Ύστερης Αρχαιότητας και Βυζαντινών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και τα εγκαίνια της έκθεσης του διακεκριμένου Έλληνα εικαστικού Σωτήρη Σόρογκα στο Χαμιδιέ Τζαμί.
Το φεστιβάλ προβάλλει και την τοπική γαστρονομία και παραγωγή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παράλληλη έκθεση τοπικών προϊόντων στο εκθεσιακό κέντρο Καλουτά. Το φεστιβάλ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της UNESCO και του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν προσωπικότητες από τον χώρο του πολιτισμού, της επιστήμης, των επιχειρήσεων, της ναυτιλίας και της πολιτικής. Μεταξύ αυτών ήταν ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β΄. Η παρουσία του στη Χίο και στο πλαίσιο του The Chios Festival ανέδειξε τη βαθιά πνευματική σχέση του ελληνισμού με την Αλεξάνδρεια, την Αφρική, την Ορθοδοξία και την ιστορική συνέχεια του ελληνικού πολιτισμού πέρα από γεωγραφικά σύνορα.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης προβλήθηκε ντοκιμαντέρ και αναδείχθηκε το εκτεταμένο ιεραποστολικό και ανθρωπιστικό έργο του Πατριαρχείου στην Αφρική.
Το φεστιβάλ έθεσε στο επίκεντρο τη ναυτική ταυτότητα
Η Χίος είναι από τα ιστορικά φυτώρια της Ελληνικής ναυτοσύνης. Η Δανάη Μπεζαντάκου, Πρόεδρος του Propeller Club Piraeus, με την συμμετοχή της υπογράμμισε τον πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα της διοργάνωσης.
