Αρχοντική, η Χίος, με γραφικά χωριά χωρισμένα από τη μία πλευρά στα πιο τουριστικά, τα γνωστά ως Μαστιχοχώρια, και από την άλλη στα πιο άγρια, αλλά εξίσου γοητευτικά, που βρίσκονται στη βόρεια μεριά και παραμένουν κάπως ανεξερεύνητα. Αυτό είναι το κάδρο που συνθέτει το πανέμορφο νησί του βορείου Αιγαίου και με αρώματα που σε καλούν μεθυστικά να τα ανακαλύψεις: μαστίχα, πορτοκάλι και τριαντάφυλλο.
Με πολλά αξιοθέατα, ιδιαίτερες παραλίες με πιο κρύα νερά, ανεμόμυλους να είναι το σήμα κατατεθέν, και πολλά ορεινά και παραθαλάσσια χωριά, η Χίος είναι ένας ιδανικός προορισμός για τις φθινοπωρινές αποδράσεις.
Η ιστορία της Χίου είναι σημαντική και κάθε γωνιά είναι σαν να ενώνει το παζλ. Γενέτειρα, όπως υποστηρίζεται, του Ομήρου και του Χριστόφορου Κολόμβου, η Χίος, εκτός από τα μεσαιωνικά χωριά που διατηρούν αναλλοίωτη την παράδοση, έχει μια θέση στην κατηγορία των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, της UNESCO, χάριν στη Νέα Μονή. Στο συγκεκριμένο μοναστήρι έγινε μια μεγάλη σφαγή που κράτησε για μήνες, ξεκληρίζοντας ένα ολόκληρο νησί, πριν 200 χρόνια και αυτό το αποτρόπαιο γεγονός στάθηκε αφορμή για να εμπνευστεί ο Γάλλος ζωγράφος Ευγένιος Ντελακρουά έναν από τους σημαντικότερους πίνακες του: τη «Σφαγή της Χίου» που εκτίθεται στο μουσείο του Λούβρου, στο Παρίσι. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο περίφημος πίνακας του Ντελακρουά θεωρείται από τους σημαντικότερους του 19ου αιώνα.
Τέλη του καλοκαιριού, συγκεκριμένα από τις 28/08 ως τις 06/09, στο νησί πραγματοποιείται ένα μοναδικό Φεστιβάλ πολιτισμού που έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια παντρεύοντας την αξιόλογη ιστορία του τόπου με τη σύγχρονη εποχή. Άλλωστε, το νησί της μαστίχας είναι ένας τόπος που συνδυάζει σπουδαία τοπόσημα, πλούσια γαστρονομία και έχει συνδεθεί απόλυτα με ανθρώπους της Τέχνης και των Επιστημών.
Χίος: Τα ωραιότερα χωριά του νησιού
Βολισσός
Από την πόλη της Χίου η Βολισσός απέχει κοντά στη μιάμιση ώρα και ο δρόμος είναι γεμάτος στροφές. Ανεβαίνοντας προς το βουνό το τοπίο γίνεται πιο άγριο και φτάνοντας στο μεγαλύτερο χωριό της βορειοδυτικής Χίου το τοπίο είναι μαγευτικό.
Χτισμένη αμφιθεατρικά η Βολισσός αναφέρεται από την παράδοση ως τόπο που έζησε ο Όμηρος, ενώ στην κορυφή του λόφου διασώζεται ερειπωμένο ένα βυζαντινό κάστρο. Κοιτάζοντας τριγύρω το τοπίο είναι πιο άγριο σε αντίθεση με τη νότια πλευρά που είναι εύφορη. Ωστόσο, οι κάτοικοι του νησιού θα σας προτρέψουν να φτάσετε ως τη Βολισσό γιατί αξίζει να δείτε το ηλιοβασίλεμα.
Μεστά
Τα Μεστά είναι από τα ωραιότερα μεσαιωνικά χωριά που περπατώντας μέσα στα σοκάκια ο επισκέπτης έχει την αίσθηση ότι ο χρόνος έχει γυρίσει αιώνες πίσω και ένας ιππότης θα ξεπεταχτεί στο επόμενο δρομάκι. Αφού περιπλανήθηκα για αρκετές ώρες, πριν φτάσω στην κεντρική πλατεία, η οποία είναι σαν να έχει δημιουργηθεί από σκηνογράφο, μου θύμισε πολύ τη μαγευτική Σιένα, στη Τοσκάνη.
Τα Μεστά έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός και τα πέτρινα σπίτια είναι χτισμένα με τέτοιο τρόπο σαν να είναι κάστρο, ενώ περπατώντας στα στενά οι καμάρες σχηματίζουν μικρά μπαλκόνια. Σύμφωνα με τους κατοίκους του χωριού παλαιότερα τα σπίτια επικοινωνούσαν μεταξύ τους πάνω από τις ταράτσες και ο λόγος είναι για να προστατεύονται από τους πειρατές.
Το ίδιο γραφική είναι και η πλατεία του χωριού -οι ντόπιοι την αποκαλούν «λιβάδι», όπου μπορείτε να κάνετε μια στάση απολαμβάνοντας σουμάδα, το τοπικό ποτό, και παστελαριά -αποξηραμένα σύκα με σουσάμι, αμύγδαλα, κανέλα, γαρύφαλλο και μαστίχα.
Κάμπος
Ο Κάμπος είναι από τα χωριά που ξελογιάζει τους επισκέπτες μέσα από τα πλούσια αρώματα του. Ανήκει στο σύμπλεγμα των Μαστιχοχωριών και φημίζεται για τα εσπεριδοειδή του. Μια βόλτα στο χωριό θα σας φανερώσει τους μεγάλους πορτοκαλεώνες που υπάρχουν ακόμα και μέσα στις αυλές των σπιτιών που συνδέονται με το περιβόλι. Μη διστάσετε να ζητήσετε να μπείτε μέσα σε περιβόλι με πορτοκάλια να το δείτε από κοντά και να μαγευτείτε από τα αρώματα που βγάζει. Λέγεται πως ο Κάμπος είναι το πιο εύφορο μέρος του νησιού με πολλά νερά και εκεί οι αριστοκρατικές οικογένειες της εποχής έκτιζαν τα εξοχικά τους σπίτια.
Στον Κάμπο θα θαυμάσετε πολλά επιβλητικά πέτρινα αρχοντικά, που ξεπροβάλλουν από κάθε γωνιά του δρόμου, ενώ αξίζει μια στάση στο αρχοντικό Αντουάνικο που είναι ανοιχτό για το κοινό. Η κυρίως οικία χτίστηκε το 1893 και συνδυάζει την κατοικία με την αγροτική παραγωγή. Καλύτερα να το επισκεφτείτε πριν το σούρουπο για να κάνετε βόλτα μέσα στο καταπράσινο κτήμα.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι στις 28/30/31 Αυγούστο στο χωριό Κάμπος θα πραγματοποιούν ενδιαφέρουσες πολιτιστικές δράσεις με εναλλακτικές δραστηριότητες και στο αρχοντικό «Αργεντίκο» ο nomad ched, Ανδρέας Λαγός θα εξυμνήσει την τοπική ζαχαροπλαστική με πρωταγωμιστή το χιώτικο μανταρίνι. Τις επόμενες ημέρες στο αρχοντικό Καστέλι θα προβληθεί η ταινία «Φόνισσα» και θα πραγματοποιηθεί βραδιά όπερας με την Χριστίνα Πουλίτση.
Καρδάμυλα
Από τα μεγαλύτερα χωριά της βόρειας πλευράς της Χίου, τα Καρδάμυλα κρατούν την παραδοσιακή τους αρχιτεκτονική με στενά σοκάκια και πετρόκτιστα σπίτια. Η άλλοτε κωμόπολη, χτισμένη στη θέση της αρχαίας Καρδαμύλης, στις ανατολικές πλαγιές του βουνού Κρανός,είναι από τις παλαιότερες του νησιού.
Παλαιότερα, τα Καρδάμυλα, αποτελούνταν από πολλούς οικισμούς, αλλά σταδιακά ενώθηκαν υπό τον φόβο των πειρατών. Στη μικρή πλατεία βρίσκεται ο Ναύτης των Καρδαμύλων, άγαλμα του γλύπτη Απάρτη.
Οι κάτοικοι του χωριού στράφηκαν από νωρίς στη θάλασσα και μάλιστα από τον συγκεκριμένο τόπο αναδείχτηκαν γνωστοί εφοπλιστές
Βροντάδος
Ο Βροντάδος είναι μια παραθαλάσσια κωμόπολη, ιδιαίτερα γνωστή για το αναστάσιμο έθιμο του ρουκετοπόλεμου. Ο επισκέπτης θα απολαύσει το πράσινο φυσικό τοπίο, τα λιμανάκια, τα περιβόλια και τα μνημεία.
Στη βόρεια πλευρά του νησιού βρίσκεται η «Πέτρα του Ομήρου», από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα του τόπου, που όπως λέγεται εκεί καθόταν ο Όμηρος όταν δίδασκε στους μαθητές του. Επιπλέον, το μέρος έχει ωραίες παραλίες για να απολαύσετε το μπάνιο σας. Κάτι άλλο που αξίζει να δείτε, ειδικά αν σας αρέσουν τα φυσικά τοπία, είναι η περιοχή της Κλειδού που φημίζεται για τα άφθονα νερά και τη βλάστηση -ρωτήστε για τη πεζοπορική διαδρομή που καταλήγει στο βουνό Αίπος.
Πυργί
Από τα πιο γνωστά και πολυφωτογραφημένα Μαστιχοχώρια, το Πυργί, είναι το μεγαλύτερο και συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών που θέλουν να δουν από κοντά την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των σπιτιών. Όλα τα σπίτια του οικισμού είναι ντυμένα με τα «ξυστά» την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του τόπου. Κάνοντας μια βόλτα μέσα στο εντυπωσιακό χωριό θα δείτε πως τα σοκάκια είναι στενά και τα σπίτια είναι διώροφα ή τριώροφα και ενώνονται με αψίδες. Σε πολλά σπίτια θα δείτε κρεμασμένες ρέστες, δηλαδή ντοματάκια άνυδρα που περηφανεύονται ότι υπάρχουν τα καλύτερα στη νότια πλευρά της Χίου.
Δίπλα από την κεντρική πλατεία αξίζει να επισκεφτείτε τον βυζαντινό ιερό ναό των Αγίων Αποστόλων. Αν και πολύ τουριστικό το Πυργί, οι κάτοικοι, έχουν φροντίσει να κρατούν ζωντανά τα ήθη και τα έθιμα του τόπου, ενώ διατηρούν μέχρι σήμερα τις τοπικές φορεσιές που τις βάζουν ακόμα και στην καθημερινότητα τους. Πρόκειται για έναν τόπο που θέλει να αναδεικνύει την ιστορία του.
Βέσσα
Το χωριό Βέσσα, από το ομηρικό βήσσα σημαίνει κοιλάδα, και ίσως πήρε το όνομα, καθώς βρίσκεται σε κοιλάδα. Πρόκειται για ένα ημιορεινό χωριό και ανήκει στο σύμπλεγμα από τα Μαστιχοχώρια.
Αναφέρευαι ως χωριό – κάστρο, διατηρεί τη μεσαιωνική αρχιτεκτονική, με τα στενά δρομάκια , και θεωρείται από τους παλαιότερους οικισμούς του 10ου αιώνα.
Αγιος Γεώργιος Συκούσης
Δεν είναι από τα τουριστικά χωριά, ακριβώς το αντίθετο: κρατάει μια εσωστρέφεια και όταν ο επισκέπτης περπατήσει στα σοκάκια θα ενθουσιαστεί με την γοητεία του. Το χωριό Άγιος Γεώργιος Συκούσης, πήρε το όνομα του από την εκκλησία που σύμφωνα με τις μαρτυρίες ο βυζαντινός ναός χρονολογείται από τον ενδέκατο και δωδέκατο αιώνα, κρατά μέχρι σήμερα τις παραδόσεις.
Ο τόπος φημίζεται για το γλυκό τριαντάφυλλο και τα πολλά σύκα που τα κάνουν γλυκά του κουταλιού και αξίζει να τα δοκιμάσετε στα παραδοσιακά τοπικά μαγαζιά.
Διατηρώντας την ιστορία του τόπου ζωντανή και παντρεύοντας την με τη σύγχρονη εποχή, τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί στο νησί ένα αξιόλογο πολιτιστικό φεστιβάλ αναδεικνύοντας τις Τέχνες,τις Επιστήμες, τη γαστρονομία, τον αθλητισμό και το περιβάλλον. Από τις 28 Αυγούστου μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθούν δρώμενα που στόχο έχουν να αναδείξουν συνολικά τον ξεχωριστό αυτό τόπο που μία απόδραση θα σας αποκαλύψει τις ομορφιές του. Μάλιστα, το φεστιβάλ πολιτισμού θα λάβει μέρος σε εμβληματικά τοπόσημα της Χίου: από το Χαμιδιέ Τζαμί, όπου θα παρουσιαστεί η έκθεση (28/08) της καταξιωμένης εικαστικού Καλλιόπης Λεμού Τζαμί για να ταξιδέψει τους επισκέπτες σε μια «Θάλασσα Απέραντη, Μυστικά και Φανερά», στο αρχοντικό «Αργεντίκο» δίνοντας έμφαση στην τοπική γαστρονομία, στο Καστέλι θα πραγματοποιηθεί μια ξεχωριστή βραδιά πολιτισμού, στην ατμοσφαιρική πλατεία του Κάστρου θα δώσει μια μοναδική συναυλία ο Γιώργος Χατζηνάσιος και στο αρχοντικό Casteli θα γίνει προβολή της ταινίας «Φόνισσα», παρουσία της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη και της Εύας Νάθενα. Το Φεστιβάλ θα ολοκληρωθεί με μια σημαντική ημερίδα για την κλιματική αλλαγή παρουσία του Βαρθολομαίου.
Από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του νησιού είναι το Λωβοκομείο, το μακροβιότερο Λεπροκομείο της Ελλάδας, και το οποίο, στα πλαίσια του Φεστιβάλ, πρόκειται να «ζωντανεύσει» μέσα από ενδιαφέρουσες ομιλίες που θα πραγματοποιηθούν -μεταξύ άλλων το παρόν θα δώσει η συγγραφέας Victoria Hislop.
