Δέκα μέρες, εννιά διαφορετικές σκηνές και μία Χίος που φόρεσε τα καλά της. Το 5ο επετειακό Φεστιβάλ Χίου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου έκλεισε τον κύκλο του αφήνοντας πίσω εικόνες που θα θυμούνται και οι ντόπιοι και οι επισκέπτες: σημαντικά ονόματα της τέχνης, του πολιτισμού και της επιστήμης, αλλά και εκδηλώσεις που αξιοποίησαν με ξεχωριστό τρόπο τους ιστορικούς χώρους της Χίου. Αν αναρωτιέστε τι χάσατε -ή τι να προσέξετε του χρόνου- ακολουθεί ένα ταξίδι μέσα από τις πιο δυνατές στιγμές της διοργάνωσης.
Το ξεκίνημα: Pop ενέργεια στη Βόρεια Χίο
Η αυλαία άνοιξε την Τρίτη 25 Αυγούστου στα Λημνιά της Βολισσού, όπου ο Akylas ανέβασε τους ρυθμούς και παρέσυρε εκατοντάδες κόσμο σε ένα σύγχρονο pop και electro-pop σύνολο. Ήταν από τις βραδιές εκείνες που θυμίζουν γιατί η Βόρεια Χίος αξίζει τη δική της θέση στον πολιτιστικό χάρτη, ειδικά μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2025 -μια υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός μπορεί να είναι και τρόπος ανάτασης για έναν τόπο. Την επόμενη κιόλας μέρα, η ατμόσφαιρα άλλαξε ριζικά: στην ιστορική Πλατεία Πυθώνα, η Χιώτισσα ηθοποιός Χρύσα Κλούβα ερμήνευσε την «Ισμήνη» του Γιάννη Ρίτσου σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη, με το φυσικό σκηνικό της πλατείας να δίνει έξτρα ένταση σε μια ήδη βαριά ερμηνευτικά παράσταση.
Μνήμη και τέχνη κάτω από τους θόλους
Στις 30 Αυγούστου, το ενδιαφέρον μετακόμισε στο επιβλητικό Χαμιδιέ Τζαμί για τα εγκαίνια της έκθεσης «Εικόνες από την Ελλάδα» του Σωτήρη Σόρογκα. Ιστορικό μνημείο και σύγχρονη εικαστική ματιά συνομίλησαν μέσα σε έναν χώρο φορτισμένο με μνήμη -μια απόδειξη ότι τα μνημεία της Χίου μπορούν άνετα να φιλοξενήσουν πολιτισμό υψηλών προδιαγραφών. Στα εγκαίνια, ιδιαίτερο συμβολικό βάρος έδωσε η παρουσία της Α.Θ.Μ. του Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β΄ και του Μητροπολίτη Χίου κ. Μάρκου, που τέλεσαν τον αγιασμό της έκθεσης.
Καστέλλι: Δύο βραδιές που έμειναν χαραγμένες
Αν έπρεπε να κρατήσουμε δύο βραδιές από φέτος, θα ήταν αυτές στο Castelli. Την 1η Σεπτεμβρίου, το κατάμεστο κάστρο ταξίδεψε πίσω στον χρόνο μέσα από αναφορά στη διεθνώς καταξιωμένη Victoria Hislop και το νέο της μυθιστόρημα «The Wine-Dark Sea», εμπνευσμένο εν μέρει από τις δικές της εμπειρίες στη Χίο. Κορυφαία στιγμή όμως ήταν η παρουσίαση από τη Μιμή Ντενίση του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ «Η γυναίκα πίσω από τον Έλγιν – Mary Nisbet, Countess of Elgin», σε μια πρώτη πανελλήνια πρεμιέρα πριν καν προβληθεί από την ΕΡΤ. Την εκδήλωση παρουσίασε η Κατερίνα Γκαγκάκη, και η συγκίνηση στο κοινό ήταν -σύμφωνα με όσους παρευρέθηκαν- αμείωτη ως το τέλος.
Το επόμενο βράδυ, 2 Σεπτεμβρίου, το Castelli άλλαξε ρυθμό και αφιερώθηκε στη Μαρία Κάλλας. Μετά τους χαιρετισμούς της Μιμής Ντενίση και του Αθανασίου Φωκά, Αντιπροέδρου της Ακαδημίας Αθηνών, η σοπράνο Χριστίνα Πουλίτση, με τον Δημήτρη Γιάκα στο πιάνο, χάρισε μια από τις πιο έντονα λυρικές στιγμές του φετινού Φεστιβάλ. Ακολούθησε η προβολή του ντοκιμαντέρ «Μαίρη, Μαριάννα, Μαρία – Τα άγνωστα ελληνικά χρόνια της Κάλλας», κλείνοντας με τον πιο κατάλληλο τρόπο τον κύκλο εκδηλώσεων στο κάστρο.
Μια ιστορία αγάπης ανθρώπου-σκύλου
Στις 3 Σεπτεμβρίου, το πρόγραμμα πήρε πιο συναισθηματική τροπή με το ντοκιμαντέρ του βραβευμένου σκηνοθέτη Γιάννη Βαμβακά, «Το Δώρο του Θεού στον Άνθρωπο», διακρίθηκε ήδη ως Winner στο Cannes Independent Shorts. Μέσα από τη σχέση ανθρώπου και σκύλου, το έργο μίλησε για φροντίδα, ευθύνη και ανιδιοτελή προσφορά -θέματα οικουμενικά, πέρα από κάθε πολιτισμική ή γεωγραφική συνθήκη.
Το φινάλε στον «Μυστρά του Αιγαίου»
Και φτάνουμε στο τέλος, που δεν θα μπορούσε να είναι πιο σκηνικά εντυπωσιακό. Στις 4 Σεπτεμβρίου, μέσα στον επιβλητικό, μισοερειπωμένο Ανάβατο -τον λεγόμενο «Μυστρά του Αιγαίου»- η Κατερίνα Διδασκάλου ερμήνευσε τον «Μονόλογο της Κλυταιμνήστρας» της Marguerite Yourcenar, με τη συμμετοχή της Χιώτισσας Αναστασίας Γαλερού – Βλάσση. Ένα σκηνικό βγαλμένο από άλλη εποχή, μια ερμηνεία γεμάτη ένταση, και ένα θερμό χειροκρότημα που σφράγισε ίσως το πιο ατμοσφαιρικό κλείσιμο που θα μπορούσε να ζητήσει κανείς.
Το 5ο επετειακό “The Chios Festival” απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι η Χίος έχει τα κατάλληλα «σκηνικά» -ιστορικά μνημεία, πλατείες, κάστρα, ερειπωμένους οικισμούς- για να φιλοξενήσει τέχνη υψηλού επιπέδου, χωρίς να χάνει τον αυθεντικό, τοπικό της χαρακτήρα.
