Από τα αρχοντικά του Κάμπου και τη μεγάλη ναυτική παράδοση του νησιού μέχρι την επιστήμη, την ιστορία, τη μουσική και τις ιδέες του αύριο, το 5ο The Chios Festival έστησε στη Χίο έναν πολυσυλλεκτικό διάλογο που ξεπέρασε τα όρια ενός καλοκαιρινού φεστιβάλ.
Στον Κάμπο της Χίου, πίσω από ψηλούς πέτρινους τοίχους, τα περιβόλια εξακολουθούν να μυρίζουν εσπεριδοειδή και τα παλιά γενουάτικα αρχοντικά θυμίζουν ότι αυτό το νησί είχε ανέκαθεν τον τρόπο του να συνομιλεί με τον κόσμο. Με τη Μεσόγειο, με το εμπόριο, με τη ναυτιλία, με ανθρώπους και ιδέες που ταξίδευαν πολύ πριν το “διεθνές” γίνει απαραίτητο επίθετο κάθε πολιτιστικής διοργάνωσης.Play Video
Σε αυτό ακριβώς το νήμα μοιάζει να πατά και το The Chios Festival, που φέτος συμπλήρωσε πέντε χρόνια ζωής. Από τις 24 Αυγούστου έως τις 4 Σεπτεμβρίου, η Χίος φιλοξένησε ένα πρόγραμμα που δεν περιορίστηκε στις παραστατικές τέχνες ή στη μουσική, αλλά άνοιξε τη συζήτηση προς την ιστορία, την επιστήμη, την κοινωνία, την επιχειρηματικότητα και –αναπόφευκτα για ένα νησί που έχει τη θάλασσα σχεδόν στο DNA του– τη ναυτιλία.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα ιδιότυπο πολιτιστικό μωσαϊκό: διαλέξεις και συζητήσεις υψηλού επιπέδου, ιστορικές αναδρομές, βραβεύσεις, μουσικές βραδιές και συναντήσεις ανθρώπων από διαφορετικούς κόσμους. Ένα φεστιβάλ που επιχειρεί όχι απλώς να μεταφέρει πολιτιστικό περιεχόμενο στο νησί, αλλά να χρησιμοποιήσει την ίδια τη Χίο, την ιστορία και την εξωστρέφειά της ως μέρος του αφηγήματός του.
Ένα αρχοντικό του 15ου αιώνα, τόπος σύγχρονων συναντήσεων
Από τους χώρους που έδωσαν ιδιαίτερο χρώμα στη φετινή διοργάνωση ήταν το Castelli, το πετρόκτιστο αρχοντικό της οικογένειας Βαφειά στον Κάμπο. Η ιστορική γενουάτικη έπαυλη του 15ου αιώνα άνοιξε τις πόρτες της για συζητήσεις, απονομές και μουσικές συναντήσεις.
Κεντρική παρουσία στη φετινή διοργάνωση ήταν ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής Θεόδωρος Β΄, ενώ ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης και η σύζυγός του Δήμητρα υποδέχθηκαν προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ξεχωριστή ενότητα αποτέλεσε η επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια της Ακαδημίας Αθηνών, με τη συμμετοχή σημαντικών εκπροσώπων της διεθνούς επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.
Στη Χίο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Σταμάτης Κριμιζής, Ακαδημαϊκός και τέως Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ο Αθανάσιος Σ. Φωκάς, Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών και Καθηγητής στο Cambridge, ο Στυλιανός Ε. Αντωναράκης, Ομότιμος Καθηγητής Γενετικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης, και ο Γεώργιος Χρούσος, Ακαδημαϊκός και Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Παστέρ.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν ακόμη η Αλεξάνδρα Τουρούτογλου από το Harvard Medical School και ο Olle Kämpe, Καθηγητής Ενδοκρινολογίας στο Karolinska Institutet και Πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής 2025.
Η ιστορία είχε εξίσου ισχυρή παρουσία, με τη Μαρία Ευθυμίου και τον Peter Sarris του Cambridge, ενώ η αρχαιολόγος Καλλιόπη Λημναίου-Παπακώστα έφερε τη δική της ματιά πάνω στη σχέση του παρελθόντος με τη σύγχρονη έρευνα. Στη διοργάνωση συμμετείχαν επίσης, μεταξύ άλλων, ο Γκίκας Χαρδούβελης, ο Παύλος Γερουλάνος, ο Ιωάννης Σαρακάκης, η Σοφία Εφραίμογλου και η Δανάη Μπεζαντάκου.
Μελωδίες και μεγάλες συναντήσεις
Από τις πιο ζεστές στιγμές του φεστιβάλ ήταν εκείνες όπου οι συζητήσεις έδωσαν τη θέση τους στη μουσική και το κοινό έπαψε για λίγο να είναι απλώς θεατής. Η Ελένη Δήμου και η διακεκριμένη σοπράνο Χριστίνα Πουλίτση, με τον Δημήτρη Γιάκα στο πιάνο, έντυσαν μελωδικά τη βραδιά, ενώ στο μικρόφωνο βρέθηκε και ο Γιώργος Κουβαράς και η Νινέττα Βαφειά κάθισε στο πιάνο.
Η βραδιά απέκτησε γρήγορα πιο αυθόρμητο χαρακτήρα, καθώς το κοινό συμμετείχε ενεργά, τραγουδώντας μαζί με τους καλλιτέχνες. Το sing along έδωσε τον τόνο σε μια από τις πιο ζωντανές στιγμές της διοργάνωσης, μετατρέποντας τη μουσική εμφάνιση σε μια κοινή εμπειρία για καλεσμένους και θεατές.
Η ναυτική Χίος κοιτάζει προς τα έξω
Για τη Χίο, φυσικά, οποιαδήποτε συζήτηση γύρω από την εξωστρέφεια δύσκολα θα μπορούσε να αφήσει τη ναυτιλία εκτός κάδρου. Αυτή η παράδοση συνάντησε στο φεστιβάλ τη σύγχρονη επιχειρηματικότητα, μαζί με ανθρώπους που δραστηριοποιούνται διεθνώς, ενισχύοντας την ιδέα μιας Χίου που δεν αντιμετωπίζει τη νησιωτικότητά της ως απομόνωση αλλά ως αφετηρία επικοινωνίας.
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης απονεμήθηκαν και τιμητικές διακρίσεις από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Μεταξύ όσων τιμήθηκαν ήταν ο Δρ. Γεώργιος Αποστολόπουλος για την προσφορά του στα ακριτικά νησιά, ο Δημήτρης Μελισσανίδης για την προσφορά του στον Ποντιακό Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, η Αλεξάνδρα Προκοπίου-Μαμαλίγκα για την πολυετή κοινωνική της προσφορά στη Χίο και ο Σίμος Παληός για τη συμβολή του στην ιατροβιολογική έρευνα και την τοπική κοινωνία.
Κι αυτή ακριβώς η συνύπαρξη διαφορετικών πεδίων –από τη γενετική και την ιστορία μέχρι την οικονομία και τη ναυτιλία– είναι ίσως το στοιχείο που δίνει στο Chios Festival τη δική του φυσιογνωμία.
