O Σωτήρης Σόρογκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών από το 1955 έως το 1961, με δάσκαλο τον Γιάννη Μόραλη, ενώ για έναν χρόνο παρακολούθησε και μαθήματα αγιογραφίας στο εφαρμοσμένο εργαστήριο της Σχολής. Το 1972, με υποτροφία του Ιδρύματος Ford, ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη, το Σικάγο, το Λονδίνο και το Μιλάνο, προκειμένου να γνωρίσει από κοντά τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής.
Η εκθεσιακή του δραστηριότητα είχε ξεκινήσει ήδη από το 1962, ενώ το 1972 πραγματοποίησε την πρώτη ατομική του έκθεση στη γκαλερί Χίλτον. Έργα του έχουν παρουσιαστεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο το 1981, στα Ευρωπάλια των Βρυξελλών το 1982 και στην Μπιενάλε Χαρακτικής του Μπάντεν-Μπάντεν το 1983. Από το 1965 δίδαξε σχέδιο και χρώμα στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Η ζωγραφική του χαρακτηρίζεται από την παρουσία έρημων και σιωπηλών τοπίων, όπου πέτρες, ξύλα και ερείπια λειτουργούν ως βασικά στοιχεία της σύνθεσης. Η Εθνική Πινακοθήκη συνδέει αυτά τα μοτίβα με το πέρασμα του χρόνου, τη φθορά και την εγκατάλειψη. Σε έργα του, η μνήμη λειτουργεί σαν αντίβαρο στη φθορά: αντικείμενα που έχουν χάσει την πρακτική τους χρησιμότητα ανακτούν, μέσα από τη ζωγραφική, μια νέα παρουσία.
«Επειδή πιστεύω πως η ζωή είναι ένα δώρο μοναδικό και ανεπανάληπτο, ό,τι παρατηρούσα να θνήσκει, να αναχωρεί από αυτόν τον κόσμο, ήταν σαν να συμπάσχω μαζί του, με μια λύπη συνοδευτική […] Ακόμα και στα σπουδαστικά μου έργα κατέγραψα τέτοιου είδους θέματα. Έπιανα τον εαυτό μου να τριγυρίζει στο Λαύριο ή σε ένα χωριό που το κατοικούσαν οι εργάτες των λατομείων, φτωχικά πράγματα αλλά γκρεμισμένα πια, άρχισα να βλέπω τις ρημαγμένες βάρκες, τα ξύλα ή μια λαμαρίνα πάνω σε πέτρες και διαπίστωσα ότι κάτι με τραβούσε σε αυτό και τα παρατηρούσα», έλεγε ο Σωτήρης Σόρογκας λίγα χρόνια πριν.
Θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε έργα του στην έκθεση «Εικόνες από την Ελλάδα» που γίνεται στη Χίο και εγκαινιάζεται στις 30 Αυγούστου στο Χαμιδιέ Τζαμί, στο Φρούριο της Χίου, σε διοργάνωση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και υπό την αιγίδα της UNESCO.
Η Ελλάδα που αποτυπώνει ο Σωτήρης Σόρογκας δεν είναι η Ελλάδα των εύκολων και φωτεινών εικόνων. Είναι μια Ελλάδα των ιχνών, των απομειναριών και της σιωπής· μια Ελλάδα που ο χρόνος έχει ήδη αγγίξει και αφήσει πάνω της τα σημάδια του. Αυτή ακριβώς η σχέση ανάμεσα στη φθορά και στη μνήμη βρίσκεται στον πυρήνα των «Εικόνων από την Ελλάδα». Οι βάρκες, τα ξύλα και τα ερείπια δεν παρουσιάζονται απλώς ως παλιά αντικείμενα. Μετατρέπονται σε φορείς μιας Ελλάδας που αλλάζει, αφήνοντας πίσω της υλικά ίχνη μιας ζωής που κάποτε υπήρξε.
Αυτή την Ελλάδα φέρνει στη Χίο η έκθεση «Εικόνες από την Ελλάδα», που παρουσιάζεται στο μοναδικό αυτό ιστορικό μνημείο της Χίου, το Χαμιδιέ Τζαμί. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή στις 7:30 μμ.
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται χαρακτηριστικά θέματα της ζωγραφικής του Σόρογκα: παλιές και ρημαγμένες βάρκες, υπολείμματα ανεμόμυλων και παλιά ξύλα. Πρόκειται για αντικείμενα και κατάλοιπα ενός κόσμου που έχει υποχωρήσει, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί από τη συλλογική μνήμη. Η επιλογή τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία στη Χίο, έναν τόπο με ισχυρή ναυτική παράδοση και έντονο ιστορικό αποτύπωμα.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η «Παλιά Βάρκα» (2024), η «Ρημαγμένη Βάρκα» (2026), το «Σπάραγμα Βάρκας σε Βράχια» (2026), το «Υπόλειμμα Ανεμόμυλου» (2024), η «Ξυλοδεσιά» (2024) και ο «Γκρεμισμένος Ανεμόμυλος» (2024). Τα έργα που αναφέρονται στην παρουσίαση της έκθεσης είναι δουλεμένα με ακρυλικό και κάρβουνο σε καμβά.
Στο Χαμιδιέ Τζαμί, μέσα στο ιστορικό περιβάλλον του Κάστρου της Χίου, τα έργα του Σόρογκα αποκτούν έναν ακόμη διάλογο: ανάμεσα στη ζωγραφική, τον χώρο και τη μνήμη ενός τόπου. Ο θεατής καλείται να κοιτάξει όχι μόνο αυτό που σώζεται, αλλά και αυτό που έχει απομείνει.
ΙNFO:
«Σωτήρης Σόρογκας: Εικόνες από την Ελλάδα»
Χώρος: Χαμιδιέ Τζαμί, Φρούριο Χίου
Εγκαίνια: Κυριακή 30 Αυγούστου 2026, ώρα 19:30
Επιμέλεια: Σωτήρης Σόρογκας – Μαρία Λυρατζή
Διάρκεια: Έως 30/9/2026
Διοργάνωση: Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
Υπό την αιγίδα: UNESCO
